"... πάντα εσύ τ'αστεράκι και πάντα εγώ το σκοτεινό πλεούμενο
πάντα εσύ το λιμάνι κι εγώ το φανάρι το δεξιά
το βρεγμένο μουράγιο και η λάμψη επάνω στα κουπιά...
... το γερτό παντζούρι εσύ
ο αέρας που το ανοίγει εγώ
επειδή σ'αγαπώ
και σ'αγαπώ ..."
[Αποσπάσματα από "το Μονόγραμμα" του Οδυσσέα Ελύτη]
Μεγάλη Σαρακοστή λέμε τις 40 μέρες πριν από την Κυριακή του Πάσχα. Από πολύ παλιά υπάρχει η συνήθεια να νηστεύουμε, για να μιμηθούμε τη νηστεία που έκανε ο Χριστός στην έρημο.
Για πολλούς, η Μεγάλη Σαρακοστή αποτελείται από τυπικούς κανόνες και διατάξεις όπου κυρίως επικρατεί το αρνητικό στοιχείο, όπως είναι: η αποχή από ορισμένα φαγητά, απαγόρευση της ψυχαγωγίας, του χορού και ίσως κάθε θεάματος. Η αδυναμία των ανθρώπων να καταλάβουν ότι υπάρχει «κάτι άλλο» στη Μεγάλη Σαρακοστή, κάτι χωρίς το οποίο όλες αυτές οι διατάξεις χάνουν πολύ από το νόημα τους. Αυτό το «κάτι άλλο» μπορούμε να το περιγράψουμε σαν μια «ατμόσφαιρα», σαν ένα «κλίμα» μέσα στο οποίο μπαίνει κανείς, και πάνω απ’ όλα σαν μια κατάσταση του νου, της ψυχής και του πνεύματος η οποία για επτά εβδομάδες διαπερνά όλη τη ζωή μας. Σκοπός της Μεγάλης Σαρακοστής δεν είναι να μας επιβάλει πιεστικά μερικές τυπικές υποχρεώσεις, αλλά να «μαλακώσει» την καρδιά μας τόσο ώστε να μπορεί ν’ ανοιχτεί στις πραγματικότητες του πνεύματος, ν’ αποκτήσει την εμπειρία της κρυμμένης «δίψας και πείνας» για επικοινωνία με το Θεό.
Αυτή η «ατμόσφαιρα» της Μεγάλης Σαρακοστής, αυτή η ανεπανάληπτη «κατάσταση του νου» δημιουργείται βασικά με τη λατρεία, με τις ποικίλες εναλλαγές που παρουσιάζονται στη λειτουργική ζωή αυτής της περιόδου. Θεωρούμενες κάθε μια χωριστά αυτές οι εναλλαγές μπορεί να μας φανούν σαν ακατανόητες ρουμπρίκες (τυπικές διατάξεις), σαν επίσημοι κανονισμοί που εξωτερικά φαίνονται προσκολλημένοι στον τύπο αλλά αν τις εξετάσουμε σαν σύνολο μας αποκαλύπτουν και μας μεταδίδουν το πνεύμα της Μεγάλης Σαρακοστής: μας κάνουν να δούμε, να νιώσουμε και να βιώσουμε τη «χαρμολύπη» που είναι το πραγματικό μήνυμα και το δώρο της Μεγάλης Σαρακοστής.
Έτσι και φέτος, όπως όλα τα χρόνια, θα νηστέψω, γιατί η καρδιά μου επιθυμεί να απέχει από τις απολαύσεις του φαγητού. Κάθε χρόνο, όσο ο οργανισμός στερείται τροφών που συνηθίζει να καταναλώνει σε μεγάλο βαθμό, τόσο επέρχεται μία αξιοθαύμαστη κατάσταση μυαλού, ψυχής και σώματος. Ο άνθρωπος φτάνει σε επίπεδα meditation, όλες του οι αισθήσεις οξύνονται, το μυαλό λειτουργεί σαν ξυράξι, και επικοινωνεί ουσιαστικά με το βαθύτερο είναι του, επαναπροσδιορίζοντας τα θέλω, τα πρέπει και τα μη που κουβαλάει μέσα του. Σε ένα από τα βιβλία που μελετώ τον τελευταίο καιρό, και πραγματεύεται τον άνθρωπο και την ψυχιατρική, αναφέρει εξαιρετικά εύστοχα πως η κατάθλιψη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την κατάσταση όπου οδηγείται ένας άνθρωπος, όταν απομακύνεται από τον Χριστό. Όσο περισσότερο απομακρύνεται, τόσο περισσότερο βυθίζεται η ψυχή του σε κατάθλιψη. Θα επανέλθω με ξεχωριστό ποστ πάνω σε αυτό μέσα στις επόμενες ημέρες, με όλες μου τις σκέψεις και τις σημειώσεις που κρατώ πάνω σε αυτό το θέμα, το οποίο είναι εξαιρετικά σημαντικό και καταδεικνύει τα λάθη που κάνει ο άνθρωπος και ο πρωτοφανής τρόπος που, ουσιαστικά, μόνος του οδηγείται στην προσωπική του καταστροφή, και μεμψιμοιρεί κιόλας γι'αυτό, αποδίδοντας ευθύνες σε όλους τους άλλους πλην του ίδιου του του εαυτού.
Εύχομαι Καλή Σαρακοστή & Καλή Περισυλλογή & Επανατοποθέτηση...
Η επιστροφή στην πραγματικότητα της καθημερινότητας μετά από τρεις ημέρες "ξεκούρασης" (ή έστω, αποχής από την εργασία) είναι κάτι που φαντάζει όχι απλά δύσκολο, αλλά σχεδόν ακατόρθωτο. Το σώμα είναι εδώ, αυτό όμως δεν σημαίνει πως και το πνεύμα βρίσκεται στον ίδιο χώρο, ούτε ότι μπορεί να συντονιστεί με τις απαιτούμενες ενέργειες και με τα όσα είναι απαραίτητο να γίνουν.
Το δικό μου μυαλό είναι σε σένα, είναι στο γεμάτο από την παρουσία και την αγκαλιά σου τριήμερο που μας πέρασε, στα μάτια σου, στα λόγια σου, στις σιωπές σου. Ακόμη γελάω με τα σημερινά μας αστεία και τον καφέ που σκορπίσαμε παντού. Ακόμη σε βλέπω να δένεις τη γραβάτα σου και να μου ρίχνεις κλεφτές ματιές ενώ ισιώνω τα μαλλιά μου. Έχω ένα αμυδρό χαμόγελο στα χείλη από όλες τις στιγμές μας και τις σκέψεις που κάνω...
Το τριήμερο σε γενικές γραμμές ήταν ήρεμο. Με ευχαρίστησε το ότι είδα αρκετά τα αγαπημένα μου πρόσωπα, τους δικούς μου και τους δικούς σου. Το σημαντικότερο απ'όλα όμως ήταν οι ώρες που ήμασταν μόνοι μας αγκαλιά, που ακόμη και αρκετή ώρα μετά από κάθε αγκαλιά μας, το σώμα μου ένιωθε ακόμη τη θαλπωρή και τη ζεστασιά από τη "φωλιά" των δυό σου χεριών, από εκείνο το σημείο που μόνο στη δική σου αγκαλιά υπάρχει, που με "αγκαλιάζει" ακριβώς, δεν υπάρχει ούτε περισσευούμενος χώρος, ούτε είναι άβολα. Είχα διαβάσει κάποτε πως αυτό επιτυγχάνεται μόνο όταν βρει κανείς το ταίρι του.
Ακόμη και όταν ψιλοτσακωνόμαστε, καταφέρνουμε μέσα στην επόμενη μισή ώρα να τα έχουμε ξαναβρεί. Αυτό είναι αληθινή αγάπη, είναι έλλειψη εγωϊσμού και αλαζονικότητας, είναι αληθινή διάθεση υπερπήδησης των εμποδίων και μόνοιασμα της διαφορετικότητάς μας στο να γίνουμε ένα, ψυχή τε και σώματι. Για μένα, αυτό είναι ισοδύναμης αξίας με όλα τα εκατομμύρια ευρώ του κόσμου, είναι η ανάσα μου, το οξυγόνο μου, η κινητήριος δύναμη για να ζω, να θέτω στόχους, να ονειρεύομαι, να ελπίζω, να χαμογελάω, να μελαγχολώ γλυκά.
Θέλω να έρθουν κι άλλα τριήμερα, όπου θα έχουμε όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο μαζί, να σε ζω όσο περισσότερο μπορώ, να σε μυρίζω, να σε πειράζω, να σου μαγειρεύω, να σε βλέπω ευτυχισμένο με την οικογένειά σου, να σε ξυπνάω και να γκρινιάζεις "νυστάζω", να πατάω τα αλάρμ και εσύ να τα σβήνεις. Δεν υπάρχει τίποτα και κανείς που να μπορέσει ποτέ να δώσει στην ψυχή μου τα συναισθήματα που μου δίνεις εσύ και οι στιγμές μας μαζί.
Σ'αγαπώ και θέλω να περάσουν οι ώρες να μπω στο σπίτι μας και να σε δω.
Καρδιά μου.
Μπορεί να είναι ένα πετραδάκι σε μία λιμνούλα από νερό.
Μπορεί να είναι μία σταγόνα βροχής.
Μπορεί να είναι ένα δάκρυ.
